به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، کارگاه داوطلبانه برنامه‌ریزی مداخله در روستای تاریخی باقرآباد، که روز گذشته ۳۰ اردیبهشت ماه، با حضور ۴۵ نفر از دانشجویان و متخصصان بومی و همچنین شرکت‌کنندگانی از شهرهای یزد، بافق، زارچ، اردکان و سایر نقاط، برگزار شد رویکردی مشارکتی و میدانی را در پیش گرفت تا ضمن شناسایی دقیق ارزش‌های کالبدی و فرهنگی روستا، نقشه راهی عملیاتی برای ارتقای ظرفیت‌های گردشگری و توسعه مطلوب آن تدوین شود.

فرآیند این کارگاه در گام نخست با مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی اسناد پایه آغاز شد که شامل مطالعه طرح هادی روستا، تحلیل عکس‌های هوایی و بررسی پرونده‌های عناصر ثبت ملی بود. همزمان با این مطالعات، مصاحبه‌های عمیقی با مسئولین محلی، ریش‌سفیدان و فعالان فرهنگی روستا انجام شد تا زوایای پنهان تاریخ و فرهنگ باقرآباد روشن‌تر شده و نیازهای واقعی جامعه محلی شناسایی شود.

پس از تکمیل مرحله مقدماتی، تیم‌های تخصصی به مدت دو روز در سطح روستا مستقر شدند و بازدیدهای میدانی متعددی را با تمرکز بر شناسایی عناصر شاخص تاریخی-فرهنگی، مسیرهای گردشگری موجود و بالقوه، لکه‌های تاریخی، باغات و نخلستان‌های منحصربه‌فرد روستا انجام دادند.

نکته حائز اهمیت در این مرحله، آسیب‌شناسی دقیق و مستندسازی وضعیت موجود بود؛ به‌طوری‌که بخش عمده‌ای از جداره‌های مسیر مورد نظر به طول تقریبی هزار متر از نظر آسیب‌های ساختاری نظیر ترک‌خوردگی، رطوبت‌زدگی، فرسایش مصالح و ناهماهنگی‌های الحاقی بین بناهای جدید و بافت قدیم، بررسی و تحلیل شد.

 این دقت نظر در برداشت میدانی و گفتگوهای مستمر با ساکنان بومی، به شناسایی دقیق موتیف‌ها، الگوها و نشانه‌های بصری غالب در معماری و فرهنگ روستا منجر شد که مبنایی قابل اتکا برای تصمیم‌گیری‌های مهندسی و طراحی در مراحل بعدی فراهم آورد.

پس از تکمیل داده‌های میدانی و برطرف کردن نواقص برداشت‌ها در روزهای پایانی کارگاه، فرآیند تعیین عرصه و حریم ثبت ملی روستا با دقت انجام شد و ضوابط مدون برای حفاظت از عرصه و حریم روستا تدوین شد.

 یکی از خروجی‌های کلیدی و نوآورانه این کارگاه، طراحی یک مسیر گردشگری حلقوی بود که به‌گونه‌ای چیده شد تا ضمن پوشش تمام عناصر شاخص روستا، امکان بازدید پیوسته، منسجم و بدون برگشت برای گردشگران را فراهم آورد.

 جانمایی تابلوهای راهنمای گردشگری و تابلوهای معرفی ابنیه شاخص نیز در امتداد این مسیر انجام پذیرفت تا هویت بصری روستا به‌درستی به بازدیدکنندگان منتقل شود.

در نهایت، با جمع‌بندی نیازها و نتایج مطالعات، فهرستی جامع از پروژه‌ها و اقدامات پیشنهادی در سه بازه زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت تدوین و ارائه شد.

 این پروژه‌ها شامل اقداماتی همچون جانمایی مسیر گردشگری، نصب تابلوهای راهنما، طراحی مبلمان شهری، طراحی لوگو و نقشه گردشگری، مستندسازی اولیه روستا، طراحی کف‌سازی مسیرهای پیاده‌راه، برگزاری جشنواره خوراک محلی، مرمت تک‌برج تاریخی و حمام روستا، حصارکشی نقاط آسیب‌پذیر، جذب سرمایه‌گذار، تدوین طرح جامع اکو-روستا، لایروبی و احیای قنات باقرآباد و تبدیل ساختمان‌های غیرفعال نظیر ساختمان پست و خانه بهداشت قدیمی به مراکز خدمات گردشگری و صنایع‌دستی است.

خروجی نهایی این کارگاه داوطلبانه، مجموعه‌ای غنی از مستندات، نقشه‌های دقیق و بانک اطلاعاتی کامل است که می‌تواند به‌عنوان سند بالادستی برای تصمیم‌گیران و نهادهای ذی‌ربط در گام‌های بعدی حفاظت، مرمت و بهسازی این مروارید کهن یزد مورد استفاده قرار گیرد.

انتهای پیام/